AdobeStock 210113313   banner foto pagina

Mantelzorgondersteuning

Mantelzorgondersteuning helpt mantelzorgers om hun zorgtaken zo lang en goed mogelijk vol te houden. Steunpunt mantelzorg is er in de eerste plaats voor mantelzorgers, maar dient ook als sparringpartner voor mantelzorgprofessionals. Mensen die zorgen voor familieleden, buren of vrienden worden mantelzorgers genoemd. Zij zijn geen professionele zorgverleners of vrijwilligers, maar bieden zorg vanuit een persoonlijke band. Dit kan een zware taak zijn. Inwoners van Ridderkerk kunnen daarom bij de mantelzorgconsulent terecht voor een luisterend oor en advies op maat. Indien nodig komt de consulent thuis langs om samen de situatie in kaart te brengen.Ook biedt de mantelzorgconsulent ondersteuning bij gesprekken met familie en eventueel zorginstellingen. Daarnaast worden er activiteiten en bijeenkomsten georganiseerd, waarin ontmoeting, het delen van ervaringen en informatie over relevante onderwerpen centraal staan.

Informatie en advies

Eind 2024 staan er bij Facet Mantelzorg 1.355 mantelzorgers geregistreerd, waaronder 107 jonge mantelzorgers. Hiervan kregen 1.085 mantelzorgers gemiddeld twee keer per maand een nieuwsflits per mail met informatie. Ook via de website (Facet Mantelzorg) en facebook zijn aankondigingen geplaatst. Zo is er informatie verstrekt voor mantelzorgers zoals de Caregiver Strain Index (CSI) test, en voor professionals zoals de Communicatie over Ondersteuningsbehoeften van Mantelzorgers (COM) methode.

Mantelzorgconsulenten hebben 6 workshops, lezingen en voorlichtingen georganiseerd. De onderwerpen variëren van heel specifiek (Persoons Gebonden Budget (PGB)) tot zeer breed (informatiestand). Over autisme en PGB zijn meerdere vragen binnengekomen. Aan de hand van dit signaal is besloten er een voorlichting over te geven. De cursus mindfulness is afgelast vanwege te weinig aanmeldingen, bij navraag blijkt een reeks, zoals een cursus, lastig in te plannen voor mantelzorgers. 

bewerkt 2

Activiteit

Aantal keer

Aantal deelnemers

Autismelezing

1

31

Mindfulness cursus

0*

0

Voorlichting Persoons Gebonden Budget

1

14

Fit op alle Fronten - workshop mantelzorg

1

9

Fit op alle Fronten – voorlichting

1

± 100

Voorlichting PCOB

1

40

Voorlichting Aafje

1

± 100

* De cursus Mindfulness is afgelast vanwege te weinig aanmeldingen.

 " 

"Hierbij nogmaals mijn dank voor het bijwonen van deze leerzame middag met betrekking tot de mogelijkheden voor een PGB. Ik heb het zelf ook als een uitje ervaren en het maakt je ervan bewust dat je niet enige bent met een probleem."

Deelnemer PGB voorlichting

Bijlage 6   Mantelzorg gaat altijd door

Publiekscampagne Mantelzorg

In de zomer is er een publiekscampagne geweest met als onderwerp ‘mantelzorg en vakantie’. De campagne had als doel bewustwording te creëren over mantelzorg bij een breed publiek en om erkenning te geven aan mantelzorgers die in de vakantieperiodes tegen uitdagingen aanlopen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan een beperkt netwerk omdat familie en vrienden op vakantie zijn. Mantelzorgers hebben aangegeven zich hierin te hebben herkend en waren blij met dit thema.

Begeleiding en ondersteuning

Bij de ondersteunings- en begeleidingsvragen valt een toename van geregistreerde mantelzorgers met complexere begeleidingsvragen op. Een mantelzorgvraag is vaak niet enkelvoudig maar kent wel een zwaartepunt, kijkend naar deze zwaartepunten zijn de belangrijkste thema’s:

  • Overbelasting door mantelzorgtaken;
  • Anticiperende rouw: afscheid nemen van iemand die er nog is, maar die niet meer diegene is van vroeger;
  • Zoeken naar een nieuwe balans na verhuizing naar een verpleeghuis of verandering in ziekteproces;
  • Combineren mantelzorg en werk;
  • Relatie tussen mantelzorger en zorgvrager;
  • Zelfinzicht;
  • Samenwerking met hulpverleners;
  • Erkenning van het ziektebeeld; ziektekennis en acceptatie.

Naast de meest voorkomende ondersteuningsvragen is het opvallend dat de vraag naar een mantelzorgverklaring is gestegen, ten behoeve van werkgeversdossier of wonen (urgentieverklaring/ bezwaar huurverhoging). Ook informatievragen over mantelzorgwoningen zijn toegenomen.

Het aantal ondersteunde mantelzorgers varieert per maand door het oppakken of afsluiten van een ondersteungingstraject. Gemiddeld zijn er per maand 120 mantelzorgers die actief ondersteuning ontvangen.

Trend: De druk op mantelzorg zal blijven toenemen door vergrijzing, afname van zorgverleners, krapte op de arbeidsmarkt, gebrek aan tijdige psychische ondersteuning en het beleid dat ouderen langer thuis moeten blijven wonen.

Jonge mantelzorg   Meisje maakt selfie in rolstoel

Jonge mantelzorgers

Voor twee jonge mantelzorgers loopt er een coachtraject door een mantelzorgconsulent. Jonge mantelzorgers maken ook gebruik van de activiteiten en begeleiding die aangeboden worden vanuit het jongerenwerk van Facet. Wanneer er jonge mantelzorgers in het gezin zijn wordt hier in de gesprekken altijd aandacht aan geschonken, en gesproken over de mogelijkheden om aandacht te hebben voor de ontplooiing en ontlasting van het kind.

Met netwerkpartners CJG en Home-Start is de methode van begeleidingstrajecten besproken en verbeterd met als doel elkaar te versterken in de aanpak gericht op jonge mantelzorgers. We onderzoeken ook de mogelijkheid om de contacten en begeleiding van jonge mantelzorgers via jongerencoaches te laten lopen, met inbreng van expertise of coördinatie vanuit Facet Mantelzorg. Via een afstudeeropdracht wordt onderzoek gedaan naar het beter in beeld krijgen van jonge mantelzorgers en hoe zij gestimuleerd kunnen worden om gebruik te maken van de beschikbare ondersteuning.

In breder verband is er een tweejaarlijks overleg geweest met het CJG, Welzijn Albrandswaard, Kijk op Welzijn, NVA, het wijkteam, Indigo en Distinto met als doel kennis te delen over jonge mantelzorgers. Zo is er in samenwerking met mantelzorgconsulenten van de andere welzijnsorganisaties een informatieblad gelanceerd met trainingsaanbod en lotgenotencontact voor jonge mantelzorgers.

Respijtzorg

Bijlage 5   foto respijtdag

Respijtdagen

Er zijn diverse respijtmomenten verzorgd waarin de mantelzorger even adempauze had en een moment voor zichzelf heeft gehad ter balans en ondersteuning. Onderdeel hiervan zijn creatieve workshops, alleen bestemd voor de mantelzorgers, waarbij er ook sprake is van lotgenotencontact. De mooiste gesprekken ontstaan door het gezamenlijk bezig zijn.
Het overige aanbod is voor de mantelzorgers samen met hun zorgvrager. Om een zo groot mogelijke groep mantelzorgers te bereiken, wordt er zoveel mogelijk variatie aangebracht in het aanbod. De kerstlunch bleek zoveel geïnteresseerden te trekken dat het aantal beschikbare plekken van 120 naar 150 is uitgebreid.

bewerkt 2

Aanbod

Maand

Aantal deelnemers

Creatieve workshop Aquarel

Februari

11

Museum Dansant

April

24

Creatieve workshop Boetseren

Juni

11

Biesbosch en Aardbeienterras

Juni

58

Kerstlunch

December

150

11

Deelnemers creatieve workshop Aquarel
Februari

24

Deelnemers bezoek museum Dansant
April

11

Deelnemers creatieve workshop Boetseren
Juni

58

Deelnemers bezoek aan Biesbosch en Aardbeienterras
Juni

150

Deelnemers kerstlunch
December

Respijtzorg en vrijwilligers

Vaak kiezen de mantelzorgers ervoor om de zorgtaken zo lang mogelijk zelf uit te voeren, en laat men niet makkelijk een respijtvrijwilliger toe. Er zijn in totaal drie vrijwilligers beschikbaar voor respijttaken, waarbij er dit jaar één langdurig ondersteuningstraject actief was. Deze vrijwilliger is een maatje voor een volwassen zoon met autisme. Door deze inzet heeft moeder even haar handen vrij.

Lotgenotencontact

In de wens van de mantelzorger is een verschuiving zichtbaar van behoefte aan cursussen naar meer behoefte aan gespreksgroepen/lotgenotencontact. Door ervaringen te delen kunnen mantelzorgers zich aan elkaar spiegelen en andere inzichten krijgen in hun situatie. Daarbij bieden de gespreksgroepen de mogelijkheid om te praten en te sparren met mensen die de situatie echt begrijpen.

Iedere maand komt de gespreksgroep dementie bij elkaar waarbij er gemiddeld 7 deelnemers zijn. Ook worden maandelijks 2 contactgroepen rond mantelzorg en autisme onderhouden met gemiddeld 5 deelnemers.
Bij de gespreksgroepen is er verwerking van ‘rouw bij leven’ en hulp bij het omgaan met het ziektebeeld of de beperking. Ook de interactie met hulpverleners, familie en de maatschappij is een belangrijk gespreksonderwerp. De mantelzorgconsulent speelt een belangrijke rol in het groepsproces en het faciliteren van de groepen die aangeven behoefte te hebben aan sturing, begeleiding en ondersteuning.

 " 

"Samenwerken, mantelzorgers een moment van ontspanning en een handelingsperspectieven geven, dat zijn enkele van de vele doelstellingen waar Facet Mantelzorg voor staat!"

Algemene quote

Alzheimercafé

De trend van lotgenotencontact, naast de behoefte aan kennis en informatie, is ook zichtbaar bij de Alzheimercafés. Bezoekers zijn voorafgaand aan het maandelijkse Alzheimercafé, tijdens de pauzes en na afloop vaak nog met elkaar in gesprek over hun situatie.
Het bezoekersaantal is sterk afhankelijk van het onderwerp van de avond, als er een arts komt spreken ligt het aantal bezoekers altijd beduidend hoger dan op andere avonden. Er is een vaste kern van bezoekers waarvan de leeftijden uiteenlopen. Bezoekers zijn partners, familie en professionals.

bewerkt 2

Onderwerp

Aantal bezoekers

Zeg ‘ja’ bij dementie

33

Bewindvoering en dementie

25

Waardig levenseinde

37

Jong en dementie

20

Beweging en dementie

27

Muziek en dementie

18

Wat is dementie?

38

Dementie en veranderende relaties

21

Stellingenavond

28

Filmavond over dementie

23

Bijlage 2   Alzheimercafé

Uit het klanttevredenheidsonderzoek komt naar voren dat de bezoekers zich goed herkennen in de onderwerpen en beoordelen het Alzheimercafé gemiddeld met een 8.2. Bekijk hier de resultaten van het onderzoek.

In november is de samenwerkingsovereenkomst tussen de partners; Salem, Aafje, Lelie zorggroep,  Mij (voorheen Internos) en Facet met een feestelijk tintje en in aanwezigheid van de wethouder opnieuw bekrachtigd.

Waardering

Mantelzorgpluim
In 2024 zijn er 1422 “Pluimen” toegekend aan mantelzorgers als erkenning en waardering voor de zorg die zij hun naaste geven. Samen met de gemeente heeft Facet Mantelzorg ingezet op het verbeteren van de communicatie rondom de Pluim en verbetering van de interne processen. 
Door het waarderen van mantelzorgers komt er ook zicht op mantelzorgers in eigen gemeente en ontstaat de mogelijkheid hen tijdig te ondersteunen wanneer overbelasting dreigt.

De belangrijkste vraag van mantelzorgers is of ze voor de Pluim in aanmerking komen en hoe ze deze kunnen verkrijgen. Na een screening op de criteria kan de pas vaak toegewezen worden. 
Andere vragen die mantelzorgconsulenten krijgen gaan over de geldigheid van de pas, het gebruik van het account, verlies van de pas en problemen met het gebruik. Veel van de vragen behoren bij de gemeente gesteld te worden en worden door ons doorverwezen. 

Dag van de Mantelzorg
De Dag van de Mantelzorg is gevierd op 9 november met 147 deelnemende mantelzorgers. In de paradijshoeve tijdens de workshops en lunch, maar ook in eigen huis door middel van een Doe-het-zelf speculaaspakket. Niet iedereen kan even makkelijk weg van de zorgtaak, hiervoor was er dit jaar een speculaaspakket dat thuis gebruikt kon worden. 


Mantelzorg-activiteiten en aantal deelnemers

20

Mozaïekworkshop

20

Herfstkrans maken

50

Mantelzorglunch

57

Speculaaspakket

 " 

"Mantelzorgers zijn van onschatbare waarde. Zorgen voor een ander wordt vaak als iets vanzelfsprekends gezien en wordt met liefde gedaan. Maar zorgen voor een naaste is vaak ook zwaar. Ik neem er mijn petje voor af."

Wethouder Fleur Stip 

Week van de jonge mantelzorger

In de week van de jonge mantelzorger hebben alle 107 geregistreerde jonge mantelzorgers een waardebon van Bram Ladage ontvangen. Het is een kleine geste, genieten van een patatje in de wetenschap dat er aan hen wordt gedacht.

Dementievriendelijk Ridderkerk 

Bijlage 4

Nederland is aan het vergrijzen. Het aantal mensen met dementie zal landelijk de aankomende 25 jaar verdubbelen tot naar schatting 500.000. Ook in Ridderkerk zal het aantal inwoners met dementie stijgen. De gemeente Ridderkerk, Facet en diverse samenwerkingspartners zetten zich de komende jaren in voor een Dementievriendelijk Ridderkerk. 

Publiekscampagne
Tijdens de Wereld Alzheimer dag was er naast het aanbod van workshops de bewustwordingscampagne “Samen in beweging” met outdoor posters.

Bewegen is in je eentje al leuk en gezond; samen is het zelfs extra goed voor het brein. Dementievriendelijk Ridderkerk organiseerde daarom op 19 september een leuk middagprogramma met stoelgym, wandelmeditatie en muziek & dans. 

 " 

"Muziek en bewegen kan herinneringen aan belangrijke momenten of het gevoel hiervan weer naar boven halen. Door samen te zingen, muziek te maken en te bewegen, is er gewerkt aan verbinding en een positieve stemming."

Emma van den Elshout, muziektherapeut

Partners
Tijdens een inspirerende brainstormlunch kwamen alle partners van Dementievriendelijk Ridderkerk bijeen om nieuwe ideeën te bedenken en de samenwerking verder te versterken. Deze creatieve sessie gaf energie en focus om Ridderkerk nog toegankelijker te maken voor mensen met dementie en hun mantelzorgers. De ideeën zoals roulerende locaties en een gezamenlijke visie zijn uitgewerkt en de vervolgstappen zullen in 2025 worden besproken.

 " 

"De lunch was een perfect voorbeeld van hoe samenwerking energie en inspiratie kan brengen. Samen zorgen we ervoor dat Ridderkerk een plek blijft waar iedereen mee kan doen."

Een deelnemer

Dementiejournaal
Het dementiejournaal is driemaal in de Combinatie geplaatst. Het dementiejournaal is een pagina vol met informatie, tips en weetjes op het gebied van dementie. In december is er gekozen voor een persbericht met een terugblik op de brainstormlunch.

Website 
De website van Dementievriendelijk Ridderkerk geeft informatie over dementie, het huidige trainingsaanbod en activiteiten door Facet en de partners van Dementievriendelijk Ridderkerk. In de diagram tref je het aantal bezoekers (actieve gebruikers) en het aantal sessies (aantal keren dat de website is bezocht) per kwartaal.

Website bezoeken dementievriendelijkridderkerk

Websitebezoeken dementievriendelijkridderkerk.nl 

Trainingen en activiteiten
De training GOED omgaan met dementie is drie van de vijf aangeboden keren doorgegaan met genoeg aanmeldingen. De sessie in samenwerking met de Bibliotheek, trok extra deelnemers. De activiteiten en trainingen zijn ook via de UITagenda onder de aandacht gebracht. Het groeiend aantal mantelzorgers die de trainingen ‘omgang met dementie’ bezoeken maakt dat we een nog betere aansluiting op de mantelzorgvraag zullen maken in 2025.

bewerkt 2

Aanbod

Datum

Deelnemers

Partners

Introductiebijeenkomst nieuwe vrijwilligers, presentatie over omgaan met dementie en DVR

27-3

12

Intern Facet Vrijwilligers-coördinatie

Training GOED omgaan met dementie

18-4

10

AlzheimerNL

Herinneringsroute Ontmoetingsplein

19-4

50

Aafje Reyerheem

Training GOED omgaan met dementie

17-5

9

AlzheimerNL

Wereld Alzheimer Dag workshops:

-Stoelgym-Wandelmeditatie

-Muziek&beweging

19-9

30

Van der Valk, werkgroep leden DVR, sportconsulent Facet.

KBO presentatie mantelzorg & dementie

9-10

24

KBO

Infomarkt “Langer thuis”

18-10

20

Aafje Reyerheem

Training GOED omgaan met dementie voor inwoners en vrijwilligers bibliotheek

5-11

15

AlzheimerNL, Bibliotheek Aanzet

Keurmerk dementie vriendelijke gemeente
De richtlijn om geregistreerd te blijven als dementievriendelijke gemeente vanuit AlzheimerNL is veranderd. Hiertoe is de dementiescan in samenwerking met een beleidsmedewerker van de gemeente ingevuld en ter goedkeuring opgestuurd naar AlzheimerNL. 

Resultaten dementiemonitor 
In de BAR-regio leven naar schatting 2.270 mensen met dementie (2024), oplopend tot 3.590 in 2040. Investeren in goede zorg en mantelzorgondersteuning is cruciaal. In de monitor valt te lezen dat landelijk gebruik van mantelzorgondersteuning 10% en dat in de BAR Regio 26% is. Een passend beeld in relatie tot de vergrijzing van onze regio en vooral Ridderkerk dat sneller dan omliggende gemeenten vergrijst.