Sociaal makelaarschap

De sociaal makelaars spreken de inwoners, ondersteunen en/of begeleiden hen bij (hulp)vragen en verwijzen door naar bestaand aanbod of (partner)organisaties. 
De sociaal makelaars zijn ook in de wijk zichtbaar en toegankelijk via Buurttenten, partneractiviteiten en inloopmomenten. Bij wijkcentrum Trefpunt Oost, het Leger des Heils en in samenwerking met de IDO spreekuren in WVC Slikkerveer en WVC Bolnes worden inwoners geholpen. Ze voelen zich gehoord en weten beter waar ze met hun vragen terecht kunnen. Dit verlaagt de drempel naar ondersteuning en versterkt hun (in)formele netwerk. 

De sociaal makelaars zien een toename in het aantal vragen, vooral op het gebied van digitale ondersteuning. Andere vragen gaan bijvoorbeeld over het vergroten van het sociale netwerk, de sociale kaart, activering, werk en inkomen, huisvesting en gemeentelijke diensten. Door samenwerking met het IDO konden afgelopen jaar 23 extra welzijnsgerichte hulpvragen vroegtijdig worden opgepakt. 

De begeleiding van de sociaal makelaar is gericht op de specifieke hulpvraag van een persoon, met als doel ondersteuning, coaching en het bevorderen van zelf- en samenredzaamheid. De sociaal makelaar biedt niet alleen directe hulp en ondersteuning, maar leert ook vaardigheden aan, biedt een luisterend oor en emotionele steun, zodat de inwoner uiteindelijk zelfstandig verder kan. Door laagdrempelig contact en praktische hulp ontstaat ruimte om stappen vooruit te zetten. Inwoners voelen zich hierdoor gesteund en meer verbonden met hun omgeving.

De sociaal makelaars ontvangen een toenemend aantal (korte) hulp- en ondersteuningsvragen (104). Deze komen onder andere via het wijkteam, partnerorganisaties, inwoners, bewonersinitiatieven, georganiseerde activiteiten en spreekuren. Daarnaast melden inwoners zich vaak zonder afspraak bij het kantoor van Facet in het centrum, via mond-tot-mondreclame of doorverwijzing van de gemeentelijke informatiebalie.

De sociaal makelaars zien het afgelopen jaar een duidelijke verschuiving naar steeds meer individuele en complexere vraagstukken. De duur van de begeleiding varieert. Hierbij worden de korte hulpvragen apart geregistreerd omdat dit eenmalige contacten zijn en vaker een informerend en direct doorverwijzend karakter hebben. Inwoners lopen regelmatig vast op meerdere leefgebieden tegelijk. De ondersteuningsfocus verschuift daardoor van wijkgericht werken naar meer persoonlijke (specialistische) begeleiding. De toename lijkt mede te worden veroorzaakt doordat inwoners moeite hebben hun weg te vinden in de overvloed aan (digitale) informatie, niet weten waar ze in Ridderkerk terechtkunnen en zich soms van het kastje naar de muur gestuurd voelen.

De vragen worden in samenwerking met diverse partners, zoals Wooncompas, Gapph (anti-kraak), Schuldhulpmaatje, Present, Voedselbank, Dierenvoedselbank, Social Store, wijkteams, juridische specialisten en leefbaarheidsteams opgepakt. 

Voor de cijfers per thema, klik hier voor de tabel

“Ik ben echt opgelucht, dankzij jullie ondersteuning en hulp kom ik er nu uit waar ik er zelf niet uit kwam”.

Inwoners hebben vaak goede ideeën maar lopen regelmatig vast bij de planning, voorbereiding, uitvoering, budgetten, vergunningen of samenwerkingen. De sociaal makelaar helpt hen stap voor stap. De sociaal makelaar wordt gevraagd te ondersteunen en betrekt inwoners die nog niet eerder actief waren. De sociaal makelaar versterkt bewonersinitiatieven door netwerken uit te breiden, ontmoetingen en samenwerkingen te stimuleren en nieuwe betrokkenheid in de wijk te bevorderen, met als doel de zelfstandigheid van inwoners te vergroten. Inwoners die in 2024 ondersteuning ontvingen, organiseerden in 2025 de activiteiten grotendeels zelfstandig met een toenemende zelfredzaamheid en eigenaarschap. 

Bewonersinitiatieven en activiteiten met aantal deelnemers

Ondersteunen wijkpartners
Bewonersinitiatieven en groepen zoals Speeltuinvereniging Oostendam, Wijkvereniging Drievliet- ‘t Zand, Stichting Wijkactiviteiten Slikkerveer, Wijk Oostendam, Wijkoverleg Rijsoord en Wijkoverleg West zijn in het totaal 80 keer bezocht en ondersteund door de sociaal makelaar. Men opereert zelfstandig, heeft een goed netwerk en weet de juiste wegen te bewandelen. De sociaal makelaars denken actief mee en adviseren de wijkpartners gericht op programmering en inzet door de gesignaleerde vraag uit de bewonersgroepen te delen.

De sociaal makelaars bieden onder andere ondersteuning bij doelverheldering, communicatie, zichtbaarheid, netwerk en het betrekken van inwoners. Daarnaast delen ze informatie en signalen.

Bekijk hier de tabel met cijfers

In november 2024 is vanuit de wijkcoalitie een pilot gestart in samenwerking met de Overburen en Facet. Het doel is de samenredzaamheid in het wijkcentrum te vergroten en inwoners minder afhankelijk van zorg te maken. Door de samenwerking tussen zorg en welzijn willen we het bereik vergroten en het traditionele nabuurschap weer te laten groeien en bloeien. Iedereen kan iets betekenen voor een ander, en hier zetten we ons het komende jaar actief voor in.

Wijkactiviteit met netwerkpartner
In 2025 organiseerden de sociaal makelaars samen met het leefbaarheidsteam, (vrijwilligers)organisaties en de gemeente Ridderkerk 26 verschillende activiteiten rondom leefbaarheid, zoals de vrijheidsmaaltijden, afvalopruimdag, buurttent XL, en vrouwendag. Deze activiteiten verbinden, helpen inwoners de juiste hulp te vinden en zo voelen ze zich (meer) betrokken bij de leefomgeving.

Bij overlast in de wijk wordt de sociaal makelaar ingezet. De inzet vindt integraal plaats in samenwerking met de leefbaarheidspartners. Hierin is de rol van de sociaal makelaar vaak gericht op meldingsbereidheid, verheldering van de klacht, de-escalatie, monitoren en het gesprek tussen inwoners faciliteren waar dat niet automatisch op gang komt.

Het afgelopen jaar zijn er drie overlastmeldingen van inwoners binnengekomen. Deze zijn door de sociaal makelaar opgelost via meerdere gesprekken met de betrokkenen.
In Oost zijn er zorgen om overlast van jeugd. Naast de inzet van het jongerenwerk en partners is in Oost gezamenlijk een wijkactiviteit opgezet voor jong en oud. Het doel was de doelgroep van overlast gevende jeugd te bereiken en ze, op een positieve manier, kennis te laten maken met wijkgenoten en instanties. Het was een geslaagde actie.

Trends en ontwikkelingen vanuit het leefbaarheidsteam

• Verkeersoverlast rondom de scholen tijdens het ophalen en brengen van kinderen.
• Overlast door het verkeer, zoals te hard rijden en op de stoep fietsende jeugd en volwassenen.
• Steeds meer gezinnen met financiële- en privéproblemen, dit resulteert soms in overlastsituaties voor de leefomgeving.
• Geluidsoverlast door de buren onderling.
• Er is minder tolerantie naar nieuwkomers onder sommige inwoners.
• Toename van sociaal-psychische problemen onder jongeren.

Campagne ‘Ridderkerk vol Liefde’
Door middel van deze campagne wil de sociaal makelaar inwoners inspireren en activeren om meer om te zien naar elkaar. Het doel is om op een positieve manier verbondenheid, solidariteit en gemeenschapszin te versterken, zodat iedereen zich gezien, gesteund en gewaardeerd voelt.

De sociaal makelaar focust op wat goed gaat en moedigt inwoners aan om met een klein gebaar een groot verschil te maken. Dit doet de sociaal makelaar door hartverwarmende verhalen en acties van inwoners te delen op Facebook. De sociaal makelaar heeft kaarten laten drukken om uit te delen of bij iemand in de bus te doen. Op speciale dagen en evenementen deelt de sociaal makelaar deze kaarten uit. Ook wordt dit online gedeeld en gaan we op zoek naar ambassadeurs die zich willen inzetten om de boodschap te verspreiden.

In het najaar zal de sociaal makelaar een multicultureel evenement organiseren waarin omzien naar elkaar centraal staat. Daarnaast zetten we in op kookactiviteiten waar de inwoners in hun kracht worden gezet en we buren uitnodigen om de verbinding onderling te stimuleren

In december organiseert de sociaal makelaar een challenge. We dagen Ridderkerkers uit om vier weken lang één keer per week iets voor de buren of buurt te betekenen. De sociaal makelaar streeft ernaar dat het onderling contact in de wijk wordt vergroot en naar een Ridderkerkse samenleving wordt gecreëerd waarin inwoners zich verbonden voelen.
We delen onze acties op sociale media en de Combinatie met #RidderkerkVolLiefde en we zullen afsluiten met een winactie.

Als input voor de wijkjaarplannen hebben de sociaal makelaars een quickscan van de wijken uitgevoerd. Deze quickscan is gebaseerd op de professionele blik van de sociaal makelaars, aangevuld met de resultaten van ruim honderd enquêtes en gesprekken met inwoners.

Ridderkerk bestaat uit wijken met een eigen karakter, maar overal zijn dezelfde bewegingen zichtbaar. Voorzieningen en betrokken bewoners vormen een sterke basis, terwijl sociale samenhang en veiligheid in meerdere wijken onder druk staan. Bewonersrelaties verschillende per straat en de behoefte aan ontmoeting, ondersteuning en toegankelijke voorzieningen groeit.
Tegelijkertijd zijn er belangrijke plekken die wél voor verbinding zorgen, zoals het wijkvoorzieningencentrum in Bolnes, het Cruyff Court in Slikkerveer, wijkcentrum West, ’t Trefpunt in Oost, de kerkelijke netwerken in Rijsoord en Oostendam en de actieve wijkverenigingen in Drievliet/’t Zand. Buurtpreventie, Lief & Leedstraten en buurtactiviteiten versterken dit positieve effect.

De sociaal makelaars zien een duidelijke stijging in vragen rond financiën, GGZ-problematiek, eenzaamheid, huiselijk geweld en gedragsproblemen bij jeugd — vooral in Bolnes, Centrum, Drievliet/’t Zand en delen van Slikkerveer en Oost.
Daarnaast is verkeersveiligheid een wijkbrede zorg. Onveilige situaties worden onder andere genoemd op de Rijnsingel, Leklaan, het Vlietplein, de Tarwestraat en de toegangswegen van Slikkerveer.
Hoewel veel wijken schoon en verzorgd zijn mede dankzij inwoners en vrijwilligers, spelen afvalproblemen in enkele straten en bij ondergrondse containers.

Samengevat: Ridderkerk heeft sterke voorzieningen en betrokken inwoners, maar er is aandacht nodig voor sociale cohesie, verkeersveiligheid en het ondersteunen van kwetsbare groepen.

Klik hier voor de volledige quickscan

Acties
Ondanks dat iedere Lief & Leedstraat een eigen karakter kent en eigen acties uitvoert, inspireert en stimuleert de sociaal makelaar straten met acties. Dit gebeurt bijvoorbeeld in de stille maanden of op thema’s die de gangmakers aangeven. In de zomer hebben de meeste Lief & Leedstraten ijsjes of een een koeltasje uitgedeeld, waar ook leuke gesprektips bij zaten om met elkaar in gesprek te blijven.
Samen met de Coalitie één tegen Eenzaamheid is er in de kerstperiode een actie uitgezet voor alle Lief & Leedstraten. Tijdens de kerstdagen gingen alle gangmakers langs bij de ruim 1.700 huishoudens met een lekkere attentie om inwoners een hart onder de riem te steken en voor een praatje. Dit werd gewaardeerd door de gangmakers en inwoners.
Gangmakers geven aan dat steeds meer inwoners door straatacties worden bereikt en actief betrokken raken. Dit versterkt het onderlinge contact, het omzien naar elkaar en het gevoel van verbondenheid.

Bij ons is het zó gezellig in de straat! Afgelopen zaterdag was de jaarlijkse burendag. Het thema: “Heel Rosmolen bakt”. Tussen de zoetigheden door stond buurman Jan op de zeepkist de buurtjes toe te spreken over onthaasten, verdraagzaamheid en verbinding.

Precies dát gebeurt er wanneer jong en oud en alles wat ertussen zit met elkaar burendag viert. Meningen worden gedeeld, verschillen mogen er zijn. De gemene deler: respect voor elkaar.

Wat is dit toch altijd weer gezellig en wat is het leuk om alle buren wat uitgebreider te zien en te spreken, en de nieuwkomers te verwelkomen. Bovendien is het zo simpel; gewoon een uitnodiging versturen, tafels, banken en tent lenen bij Facet, een paar goed geplaatste vlaggetjes en de boel opleuken met onze eigen tierlantijntjes en snuisterijen. En zeg nou zelf; een goede buur is nog altijd beter dan een verre vriend!

De sociaal makelaar ondersteunt met veel plezier wekelijks de circa 90 bewoners van de MS Calypso. Hierbij wordt samengewerkt met het COA, de gemeente Ridderkerk en de contactfunctionaris Vluchtelingen & Samenleving.
In 2025 is de samenstelling van de bewoners verandert, er zijn meer nationaliteiten aan boord. De sfeer is aangenaam tot goed. Bewoners stellen vragen, delen ideeën, zoeken hulp bij dagelijkse zaken en geven aan behoefte te hebben aan individuele gesprekken of activering.

De vraag naar vrijwilligerswerk is afgenomen. De reden hiervoor is dat steeds meer bewoners een BSN-nummer hebben en hierdoor betaald werk hebben. Bewoners werken voor bedrijven zoals Thuisbezorgd.nl, via uitzendbureaus of in de bouw, wat ook verklaart waarom er veel fat-bikes bij het schip staan (woon-werkvervoer). De doelgroep is al een jaar of langer gevestigd, kennen en hebben inmiddels een (sociaal)netwerk opgebouwd in Ridderkerk of elders, dit mede door de inzet van de sociaal makelaar en COA.

De vraag naar vrijetijdsbesteding blijft aanwezig, maar neemt af. De behoefte aan taallessen blijft groot, veel bewoners volgen lessen aan boord of worden doorverwezen naar het aanbod in Ridderkerk of via COA naar een andere locatie.

Klik hier voor het overzicht

Trend & resultaat
Burenconflicten nemen toe, vooral door geluidsoverlast bij gezinnen, waarbij meldingen hierover zijn verdubbeld in 2025 ten opzichte van 2024. De oorzaken zijn divers, zoals gehorige woningen, problematiek binnen gezinnen en cultuur- of taalverschillen.

Ook de complexiteit van de meldingen groeit, met meer uitgebreide intakes. Hierin spelen verschillen in taal, culturele achtergrond en gezinssituatie een steeds grotere rol. In 2025 behandelde Buurtbemiddeling 95 casussen, de trend van steeds meer bemiddelingen (+12%), zet dit jaar ook weer door. Dankzij constante werving en een stabiel vrijwilligersteam kan elke melding binnen twee weken worden opgepakt.

Aantal binnengekomen meldingen per onderwerp

Verwijzer

In het diagram staat de wijze waarop de meldingen bij Buurtbemiddeling zijn afgehandeld. Het aantal zaken dat direct wordt opgelost met Buurtbemiddeling blijft gelijk (43%). Opvallend is de toename van zaken die we moeten doorverwijzen vanwege de complexiteit, denk aan betrokkenheid van meerdere instanties, van 1 in 2024 naar 8 in 2025. Het aantal zaken dat om andere redenen niet geschikt is voor Buurtbemiddeling blijft gelijk. Uitsluitingscriteria hierbij zijn: complexe conflicten, betrokkenen zijn fysiek, psychisch en/of sociaal niet bemiddelbaar door bijvoorbeeld overmatig psychiatrische problemen en/of middelen gebruik.